Door Dolf Wissmann
De ♟️ club uit Britsum/Stiens waar DRL 1 donderdag tegen speelde is vernoemd naar Jurjen Tolsma (1886-1966), die het laatste deel van zijn leven in Stiens woonde maar afkomstig was uit Sint Jacobiparochie, de plek waar DRL 2 vrijdag speelde, haha, mooi gevonden! 😊
Begin 20e eeuw ging het in de wereld van de denksport nog wat minder gestructureerd dan nu, maar het leidt geen twijfel dat Tolsma in zowel dammen, Fries dammen als schaken de Friese top bereikte of in zijn eentje die top was.
In het Fries Dammen was hij al decennialang een Autoriteit toen er in 1933 een jaarlijks FK kwam en hij de eerste drie won, in het schaken was hij Fries kampioen in de periode 1918-1923 en in 1923 en 1927 won hij een soort van FK in het Hollands dammen.
Tolsma raakte bevriend met de toenmalige wereldkampioen Hollands dammen Herman Hoogland (1891-1955) uit Utrecht toen die, i.h.k.v. WW I, in 1914 was gelegerd in Friesland. Rond/in 1915 speelden ze matches: Hollands dammen: 7-3 voor Hoogland, Fries dammen: 7-3 voor Tolsma.
Hoogland vond de remisemarge in het Hollands dammen te groot, vond inspiratie in het Friese spel bij Tolsma en ontwikkelde Hoogland Checkers: schuin slaan met de schijven, de dammen opereren op z’n Fries en het gebeurt allemaal op .. een schaakbord.
Dat Tolsma dit spel in zijn latere jaren omarmde en propageerde verbaast mij niet: eindelijk kon hij alles tegelijk doen. 😏
Jan Hibma vertelde me dat Tolsma in de laatste jaren van zijn leven lid was van de in 1961 in zijn geboorteplaats ‘Sint Jabik’ opgerichte ♟️ club Emanuel Lasker.